Η Ελευθερία των Θαλασσών και οι Περιορισμοί της

Χρήστος Ροζάκης

Η ελευθερία των θαλασσών είναι μια από τις βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου, που κατακτήθηκε μετά από αιώνες αμφισβητήσεων και θεωρητικών παλινωδιών. Είναι μια γενική αρχή που διέπει τις ανθρώπινες δραστηριότητες στην ανοικτή θάλασσα, αν και τα τελευταία χρόνια, με την υιοθεσία της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, έχει σημαντικά περιοριστεί η έκτασή της. Ωστόσο μια από τις θεμελιώδεις συνιστώσες της αρχής, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, εξακολουθεί να υφίσταται σχεδόν ακέραιη και να αποτελεί τον κανόνα-κορωνίδα της ελευθερίας των θαλασσών.
Οι περιορισμοί των υπόλοιπων ελευθεριών που συναποτελούν την αρχή της ελευθερίας των θαλασσών οφείλονται στη διεύρυνση των ζωνών εθνικής κυριαρχίας ή και στη δημιουργία νέων ζωνών εθνικής δικαιοδοσίας, που αφαιρούν μεγάλα τμήματα από την ανοικτή θάλασσα. Έτσι, η αιγιαλίτιδα ζώνη των 12 ν.μ., που οριστικοποιήθηκε με τη νέα Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας κι αποτελεί σήμερα γενικό εθιμικό δίκαιο, όπως η υφαλοκρηπίδα η οποία εξικνείται, στις περισσότερες των περιπτώσεων, έως τα 200 ν.μ. από τις ακτές ενός κράτους, έχουν αφαιρέσει από την ανοικτή θάλασσα βασικές λειτουργίες που στο παρελθόν της ανήκαν. Κυρίως, όμως, αυτά που επηρεάζουν σημαντικά την ελευθερία των θαλασσών είναι η υιοθεσία της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και η Κοινή Κληρονομία της Ανθρωπότητας. Και για μεν την πρώτη είναι μια κάθετη ζώνη θάλασσας που εκτείνεται έως τα 200 ν.μ. από την ακτή και δημιουργεί δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα, στη στήλη νερού που υπέρκειται αυτής και στην επιφάνεια της θάλασσας. Αυτό σημαίνει ότι στερεί από τα κράτη όλες τις ελευθερίες, εκτός από την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, η οποία παραμένει ακέραιη. Και σχετικά με τη δεύτερη, δημιουργείται μια νέα ζώνη, η οποία ελέγχει τους βυθούς των ανοικτών θαλασσών, στερώντας όλα τα κράτη από την απόλαυση των πλουτοπαραγωγικών πόρων τους.

ISBN: 978-960-08-1026-4
Σελίδες: 138
Σχήμα: 14×21 cm
Τιμή: 15€